Besparen zonder in te leveren: wat werkt echt?

Besparen zonder in te leveren: tien controlepunten. In ons rekenvoorbeeld zeker € 19 per maand, of € 91 met zorgtoeslag waar het gezin recht op heeft.

Rij fietsen tegen het hek van een Amsterdamse gracht met grachtenpanden en bomen, met in een rond kader boodschappen: appels, een kool en bananen.
Geschreven door
Redactie GeldKoppie
Gecontroleerd door
Eindredactie GeldKoppie
Geldig vanaf

Fatima (36) en Daan (39) huren een hoekwoning en hebben twee kinderen, van 7 en 10. Samen verdienen ze € 45.000 bruto per jaar, en aan het eind van de maand is het geld steeds net op. Ze zoeken € 100 tot € 300 per maand zonder dat de kinderen er iets van merken. Het gezin is verzonnen, de regels en cijfers niet. Dit is een rekenvoorbeeld, geen persoonlijk advies.

Het antwoord eerst

Dat bedrag kunnen we voor Fatima en Daan niet aantonen. Wat we met officiële cijfers kunnen onderbouwen, komt voor hen uit op € 19 per maand. Het wordt € 91 omdat ze recht blijken te hebben op zorgtoeslag die ze nooit hebben aangevraagd. Daarnaast kunnen hun zorgpolis, abonnementen en telefoon- en energiecontracten iets opleveren, maar hoeveel verschilt zo sterk per huishouden dat we daar geen bedrag voor noemen. Wie wil weten wat er bij hem te halen valt, begint bij de toeslagen en de vaste lasten, niet bij de douche.

1. Laat ik toeslag liggen?

Hier kan het grootste bedrag zitten, en het is geen besparing maar geld waar je recht op hebt. Onderzoek dat het kabinet in 2025 naar de Tweede Kamer stuurde, schatte dat in 2021 ongeveer 12 procent van de mensen met recht op zorgtoeslag die niet kreeg. Bij huurtoeslag was dat 11 procent, bij het kindgebonden budget 8 procent. Het kabinet waarschuwde zelf dat het om schattingen gaat.

Zorgtoeslag reikt verder dan veel mensen denken. Voor 2026 ligt de grens bij een toetsingsinkomen van € 40.857 als je alleen bent en € 51.142 als je een toeslagpartner hebt. Het toetsingsinkomen ligt meestal dicht bij je bruto jaarinkomen. Je vermogen mocht op 1 januari 2026 niet hoger zijn dan € 146.011, of € 184.633 samen met je partner. Met € 45.000 komen Fatima en Daan in de tabel van de Belastingdienst voor 2026 uit op € 72 per maand, voor hen samen.

Te laat is het niet. Sinds dit jaar kun je zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget aanvragen tot en met 31 december van het jaar daarna. Toeslag over 2025 kan dus nog tot en met 31 december 2026, toeslag over 2026 tot eind 2027. Vragen Fatima en Daan nu aan, dan krijgen ze de maanden van 2026 die al voorbij zijn alsnog.

De keerzijde is het terugbetalen. Toeslag is een voorschot dat de Belastingdienst berekent met het inkomen dat je zelf schat. Komt je echte inkomen achteraf hoger uit, dan betaal je het verschil terug. Fatima en Daan zitten met hun € 45.000 niet ver van de grens. Een loonsverhoging of veel overwerk betekent dat ze een deel teruggeven. De Belastingdienst raadt aan om je inkomen niet te laag op te geven en wijzigingen meteen door te geven.

Met een inkomen rond het minimum kun je ook de gemeente vragen om kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, en het waterschap om die van zijn heffingen. De inkomensgrens en de aanvraag verschillen per gemeente, sommige schelden automatisch kwijt. Fatima en Daan verdienen daar waarschijnlijk te veel voor.

2. Mijn zorgverzekering, nog vóór 31 december

Je kunt je zorgverzekering opzeggen tot en met 31 december. Sluit je vóór die datum een nieuwe af, dan zegt de nieuwe verzekeraar de oude voor je op. Een nieuwe basisverzekering afsluiten kan nog tot 1 februari, je bent dan verzekerd vanaf 1 januari. Voor kinderen onder de 18 betaal je geen premie.

Premies verschillen per verzekeraar en per polis. Het kabinet verwacht voor 2027 een gemiddelde premie van € 169 per maand. Wat jij bespaart, zie je pas als je je eigen polis naast een andere legt. Een landelijk cijfer voor dat verschil hebben we niet bij de bron kunnen controleren, dus in de som staat niets.

Een lagere premie kan een andere dekking betekenen. Bij een naturapolis heeft de verzekeraar contracten met bepaalde zorgverleners. Ga je naar iemand zonder contract, dan kan het zijn dat je een deel zelf betaalt. Heb je een vaste fysiotherapeut of behandelaar, kijk dan eerst of die bij de nieuwe verzekeraar een contract heeft. Een aanvullende verzekering mag een verzekeraar weigeren, dus zorg dat de nieuwe rond is voordat je de oude opzegt.

Dan het vrijwillig eigen risico. Verhoog je het met € 100 tot € 500, dan krijg je korting op je premie. Het verplichte eigen risico gaat in 2027 van € 385 naar € 400, dus met de hoogste verhoging betaal je tot € 900 per persoon zelf. Wie dat bedrag niet apart heeft staan, ruilt een paar euro per maand in voor een rekening die op het slechtste moment komt.

3. Welke abonnementen lopen er eigenlijk?

Pak de bankafschriften van drie maanden en zet een streep onder alles wat elke maand terugkomt. Vergeet de creditcard en de app store niet. Met onze rekenhulp abonnementen zie je wat elk abonnement per jaar kost.

Is een abonnement na de eerste periode stilzwijgend doorgelopen, dan mag je altijd opzeggen met een opzegtermijn van hooguit een maand. Heb je online afgesloten, dan moet online opzeggen ook kunnen. Een krant of tijdschrift mag maximaal drie maanden stilzwijgend verlengen. ConsuWijzer raadt aan om op te zeggen op een manier die je later kunt bewijzen en om een bevestiging te vragen.

Zit je nog in de eerste looptijd, dan kun je meestal niet tussentijds stoppen. Zet de einddatum dan in je agenda. Wat Fatima en Daan hier vinden, weten wij niet, dus het telt niet mee.

4. Mijn telefoon- of internetcontract is allang afgelopen

Na de vaste looptijd kun je kosteloos opzeggen, met een opzegtermijn van hooguit een maand. Minstens een maand voor het einde van je contract moet je aanbieder je een bericht sturen, meestal met een aanbod tegen de voordeligste tarieven van dat moment. Wie die mail heeft weggeklikt, betaalt soms jaren het oude bedrag. Zoek hem op.

Zat er een telefoon bij je abonnement, kijk dan wat je nog moet betalen als je die wilt houden. Hoeveel een nieuw tarief scheelt, verschilt per contract, en een officieel gemiddelde is er niet. Ook hier geen bedrag in de som.

5. Mijn energiecontract en mijn termijnbedrag

Een energiecontract kun je opzeggen met hooguit een maand opzegtermijn. Een opzegvergoeding betaal je alleen als je een contract voor bepaalde tijd hebt waarvan de looptijd nog niet voorbij is. Heb je variabele of dynamische tarieven, of is je contract afgelopen, dan betaal je niets. Welk contract bij jou past en wat overstappen oplevert, hangt af van de tarieven van het moment. Daarover gaat ons artikel over de energierekening.

Kijk ook naar je termijnbedrag, het voorschot dat je leverancier op je verwachte verbruik baseert. Ligt het duidelijk hoger dan wat je werkelijk verbruikt, dan kun je het vaak zelf aanpassen in de app of op de site. Besparen doe je daar niet mee, het geeft alleen lucht in de maand. De ACM waarschuwt het niet zomaar te verlagen, want een te laag termijnbedrag eindigt in een hoge jaarafrekening.

6. Ben ik dubbel verzekerd?

Schadeverzekeringen lopen meestal een jaar. Daarna kun je ze opzeggen met hooguit een maand opzegtermijn. Leg de polisbladen naast elkaar en let vooral op reizen. Je basisverzekering betaalt zorg in het buitenland tot het bedrag dat dezelfde behandeling hier zou kosten. Het verschil kan onder een aanvullende zorgverzekering vallen of onder de medische dekking van een reisverzekering. Heb je beide, kijk dan in de voorwaarden wat elk precies dekt. Volgens Wijzer in geldzaken is een doorlopende reisverzekering pas goedkoper als je minstens drie tot vier weken per jaar op vakantie bent.

Een aansprakelijkheids- of inboedelverzekering schrappen om een paar euro per maand kan bij één schadegeval duizenden euro's kosten. Fatima en Daan vinden niets dubbels.

7. Ik sta eigenlijk altijd rood

Rood staan is lenen, en dat kost rente. Hoeveel jouw bank rekent, staat in de voorwaarden van je betaalrekening. Voor consumptief krediet is het wettelijke maximum sinds 1 januari 2026 12 procent per jaar: de wettelijke rente van 4 procent plus 8 procentpunt. Sta je een jaar lang € 1.000 rood tegen dat maximum, dan kost dat ongeveer € 10 per maand. Gebruik je geld dat je elders vrijmaakt om een roodstand weg te werken, dan bespaar je de rente die je daarover betaalde. Fatima en Daan staan niet rood.

8. Hoeveel eten gooien we weg?

Volgens het Voedingscentrum gooiden Nederlanders in 2025 thuis gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per persoon weg. Dat is ongeveer € 100 per persoon per jaar, drinken niet meegerekend. Brood staat bovenaan, met groente en fruit erachter. Het landelijke doel is dat er in 2030 de helft minder wordt weggegooid dan in 2015, toen het 36 kilo was. Dat komt neer op 18 kilo per persoon.

Voor Fatima en Daan nemen we aan dat ze dat doel halen, niet meer. Van 25,5 naar 18 kilo is 7,5 kilo per persoon, omgerekend zo'n € 29 per jaar. Voor vier personen is dat € 118 per jaar, ongeveer € 10 per maand. Het kost geen comfort, wel aandacht: een blik in de koelkast voor je boodschappen doet, en brood in de vriezer.

9. Douchen we met een zuinige kop?

Een waterbesparende douchekop laat hooguit 7,2 liter per minuut door. Milieu Centraal rekent dat je daarmee zo'n € 25 per persoon per jaar bespaart als je 7,4 minuten doucht, met een gasprijs van € 1,37 per kuub. Volgens Milieu Centraal merk je onder de douche geen verschil.

Of het bij jou iets uitmaakt, meet je met een emmer. Vang een minuut lang het water op. Komt er minder dan 6,3 liter uit, dan levert een nieuwe kop weinig op. Bij Fatima en Daan tellen we alleen de twee volwassenen, omdat we niet weten hoe lang de kinderen douchen: € 50 per jaar, ongeveer € 4 per maand. De kop zelf moet je eerst kopen. Korter douchen levert meer op, maar dat is wel inleveren.

10. Het tocht

Kieren en naden dichten maakt je huis behalve goedkoper ook aangenamer. Milieu Centraal rekent voor een gemiddelde hoekwoning of twee-onder-een-kapwoning met zo'n 50 kuub gas minder per jaar, ongeveer € 65. Zelf doen kost volgens hen ongeveer € 380. Dat verdien je pas in bijna zes jaar terug, en wie al krap zit, heeft € 380 niet zomaar liggen. Begin bij de plek waar je de tocht echt voelt. Blijf ventileren: roosters en afzuiging horen open. Huur je, meld het dan eerst bij je verhuurder. In de som telt het mee voor € 5 per maand, maar pas nadat je hebt uitgegeven.

Wat het Fatima en Daan oplevert

RekenvoorbeeldGeen persoonlijk advies

Wat het rekenvoorbeeld per maand oplevert

WatPer maandBasis
Eten: naar 18 kilo per persoon€ 10Voedingscentrum 2025
Douchekop, twee volwassenen€ 4Milieu Centraal
Kieren dicht€ 5Milieu Centraal
Totaal zonder zorgtoeslag€ 19–
Zorgtoeslag 2026€ 72Belastingdienst
Totaal met zorgtoeslag€ 91–
Zorgpolisniet meegeteldgeen officieel cijfer
Abonnementenniet meegeteldeigen situatie
Telefoon en internetniet meegeteldeigen situatie
Energiecontractniet meegeteldtarieven van het moment
Verzekeringen, roodstand€ 0niet van toepassing

Aannames

  • Fictief stel met twee kinderen van 7 en 10, huurt een hoekwoning, samen een toetsingsinkomen van € 45.000 in 2026 en geen vermogen boven de grens.
  • Zorgtoeslag: tabel 2026 van de Belastingdienst, afgerond. De tabel voor 2027 was op 22 november 2026 nog niet gepubliceerd.
  • Eten: € 100 per persoon per jaar bij 25,5 kilo (Voedingscentrum, meting 2025), teruggebracht naar het doel van 18 kilo. Dat is 7,5 kilo, € 29 per persoon, € 118 voor vier personen per jaar.
  • Douchekop: € 25 per persoon per jaar (Milieu Centraal), alleen voor de twee volwassenen. Kieren: € 65 per jaar voor een hoekwoning (Milieu Centraal).
  • Niet meegeteld: posten waarvoor geen officieel gemiddelde bestaat. Wat die opleveren, hangt af van je eigen contracten.
  • Bedragen per maand, afgerond op hele euro's.

€ 100 tot € 300 per maand kunnen we voor dit gezin dus niet waarmaken. Met de toeslag komen ze in de buurt van € 100, zonder blijft het bij twee tientjes. De rest zit in contracten. Wie al jaren hetzelfde telefoonabonnement heeft en nooit naar zijn zorgpolis keek, vindt daar mogelijk meer. Wie dat elk jaar doet, vindt weinig.

Wat niet in de som zit

Eenmalige bedragen tellen niet mee. Zorgtoeslag over maanden die al voorbij zijn of over 2025 komt er eenmalig bij als je recht had. De douchekop en de tochtstrips kosten eerst geld. En geef je voor de toeslag een te laag inkomen op, dan betaal je later terug.

Wat je vanavond kunt openen

De proefberekening toeslagen van de Belastingdienst, met je eigen inkomen erin. Kom je boven de grens uit, dan weet je dat ook. Toeslag over 2025 kun je nog tot en met 31 december aanvragen.

Je bankafschriften van de laatste drie maanden. Alles wat elke maand terugkomt, gaat in de rekenhulp abonnementen.

Het polisblad van je zorgverzekering, voor je premie, je eigen risico en of je een naturapolis hebt. Overstappen kan tot en met 31 december.

Rekenhulp

Abonnementen

Reken zelf een voorbeeld door met je eigen aannames.

Open de rekenhulp

Bronnen

  • Belastingdienst
  • Rijksoverheid
  • Tweede Kamer der Staten-Generaal
  • ACM ConsuWijzer
  • AFM
  • Wijzer in geldzaken
  • Voedingscentrum
  • Milieu Centraal

Correcties

Nog geen correcties.

Zie je een fout? Lees hoe we omgaan met correcties.