Extra aflossen of beleggen: het netto verschil
Extra aflossen levert met de regels van 2026 netto zo'n 2,5 procent op. Welk rendement moet een belegging halen om dat in te halen, en wat doet box 3?

- Geschreven door
- Redactie GeldKoppie
- Gecontroleerd door
- Eindredactie GeldKoppie
- Geldig vanaf
- Geldig tot
Noor en Bram zijn buren. Zelfde rijtjeshuis, zelfde hypotheek van € 300.000 tegen 4 procent, en allebei € 20.000 spaargeld dat ze voorlopig niet nodig hebben. Noor stopt het in de hypotheek. Bram gaat beleggen, want dat levert op de lange termijn toch altijd meer op? De twee zijn verzonnen. Hun bedragen zijn een rekenvoorbeeld, geen advies.
Het antwoord eerst
Met de regels van 2026 levert extra aflossen Noor netto ongeveer 2,5 procent per jaar op, en dat weet ze vooraf. Bram moet in dit voorbeeld elk jaar bijna 5 procent halen, vóór kosten en belasting, om op hetzelfde uit te komen. Of hem dat lukt, weet niemand. Welke kant beter past, hangt af van je buffer, je hypotheekvoorwaarden en hoe lang je het geld kunt missen.
Noor betaalt geen 4 procent
Eerst die 4 procent. Die is niet uitzonderlijk. DNB schreef op 12 november 2026 dat nieuwe hypotheken nu gemiddeld bijna 4 procent rente kosten, tegen rond de 1,6 procent vijf jaar eerder.
Lost Noor € 20.000 af, dan betaalt ze daarover € 800 per jaar minder rente. Maar rente op de hypotheek van je eigen huis mag je van je inkomen aftrekken, en in 2026 levert dat hooguit 37,56 procent van die rente op. Minder rente betalen is dus ook minder terugkrijgen: € 300,48 per jaar. Netto houdt Noor € 499,52 over, ongeveer 2,5 procent op haar € 20.000. Zonder risico, zolang haar rente vaststaat en de aftrekregels blijven zoals ze zijn.
Aan de keukentafel gaat het meestal over bruto hypotheekrente tegen bruto rendement. Dat klopt aan geen van beide kanten. Bij Noor maakt de aftrek het voordeel kleiner, bij Bram haalt box 3 er elk jaar een stuk af.
Bij sommige mensen levert aflossen wel meer op dan 2,5 procent. Met een lager inkomen kan je aftrek lager uitvallen, en dan bespaar je netto juist meer. De aftrek stopt ook na hooguit dertig jaar, en daarna scheelt elke afgeloste euro de volle rente. Het voorbeeld gaat uit van een lening uit 2013 of later, die je minstens annuïtair of lineair aflost. Voor oudere leningen gelden overgangsregels, en bij een spaar- of bankspaarhypotheek werkt de som anders.
Wat box 3 van Bram afhaalt
Bram belegt zijn € 20.000. Dat geld blijft daarmee in box 3, de belasting op sparen en beleggen. Bij Noor verdwijnt het daar uit. Haar hypotheekschuld valt onder box 1, en spaargeld dat ze heeft afgelost, staat op 1 januari niet meer op haar rekening.
In 2026 is de eerste € 59.357 per persoon vrijgesteld, of € 118.714 samen met een fiscale partner. Voor beleggingen daarboven rekent de Belastingdienst met een bedacht rendement van 6 procent, en daarover betaal je 36 procent belasting. Dat is 2,16 procent per jaar van wat de belegging op 1 januari waard is. Zie het als slakken in Brams moestuin: ze nemen elk jaar dezelfde hap, goede oogst of niet.
Die 2,16 procent geldt precies als je, zoals Bram, al ruim boven de vrijstelling zit en de rest van je box 3-vermogen ook belegd hebt. Staat de rest vooral op een spaarrekening, dan valt de hap uit de extra belegging kleiner uit. De Belastingdienst rekent het rendement namelijk uit over je hele vermogen en verdeelt het daarna naar verhouding. Het omslagpunt verderop ligt dan lager.
Helemaal vast is de hap ook niet. Kun je aantonen dat je vermogen in een jaar minder opleverde dan het bedachte rendement, dan wordt je box 3-inkomen verlaagd. Dat laten we buiten de som. En het kabinet wil het stelsel ombouwen tot een belasting op wat je vermogen echt oplevert. Sinds begin november 2026 mikt het daarvoor op 1 januari 2029, een jaar later dan eerst gepland. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel in februari 2026 aan; de Eerste Kamer moet er, samen met de aanpassing van november, nog over stemmen. Wat box 3 Bram over een paar jaar kost, weet dus niemand.
Voor fonds en platform rekenen we 0,3 procent kosten per jaar, een aanname. Wat de belegging zelf oplevert, weet niemand vooraf, en je kunt ook een deel van je inleg verliezen, waarschuwt de AFM. Daarom rekenen we met twee aannames en geen voorspelling: elk jaar 2 procent, of elk jaar 7 procent.
Tien jaar naast elkaar
We kijken tien jaar vooruit, want zo lang staat Noors rente nog vast.
€ 20.000 extra aflossen of beleggen, tien jaar lang
Noor: 4% rente min 37,56% aftrek is 2,4976% netto per jaar. Bram: het bruto rendement, min 0,3% kosten, min 2,16% box 3.
| Wie | Netto per jaar | Na tien jaar | Verschil met de € 20.000 |
|---|---|---|---|
| Noor lost af | 2,50% | € 25.596 | + € 5.596 |
| Bram, bij 2% rendement | −0,46% | € 19.099 | − € 901 |
| Bram, bij 7% rendement | 4,54% | € 31.178 | + € 11.178 |
Aannames
- Fictief huishouden: hypotheek € 300.000, annuïtair, afgesloten in 2013 of later, rente 4% vast voor nog tien jaar.
- Hypotheekrenteaftrek tegen 37,56% (het maximum in 2026), tien jaar gelijk. De rente blijft hoger dan het eigenwoningforfait.
- Box 3 volgens de regels van 2026, tien jaar gelijk. Bram zit al ruim boven het heffingsvrije vermogen en heeft de rest van zijn box 3-vermogen ook belegd; daardoor kost box 3 hem precies 2,16% per jaar over de extra € 20.000. Een lager werkelijk rendement is niet meegenomen.
- Kosten voor fonds en platform: 0,3% per jaar.
- Bruto rendement: 2% of 7%, elk jaar precies gelijk. Een aanname, geen verwachting.
- Wat Noor aan rente bespaart, groeit elk jaar mee tegen hetzelfde netto percentage. Het verloop van de annuïteit laten we buiten beschouwing.
- Geen boete: € 20.000 is 6,67% van de hypotheek. Of dat boetevrij kan, staat in de eigen voorwaarden.
Bij 2 procent eten box 3 en de kosten meer op dan de belegging opbrengt. Bram heeft na tien jaar minder dan hij erin stopte. Bij 7 procent heeft hij er twee keer zoveel bij als Noor. Haar rijtje is saai, maar ze kende het op dag één.
Let op
In het echt gaat beleggen op en neer, met ook jaren van verlies. Een vast rendement per jaar bestaat niet. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Waar ligt dan het omslagpunt? Tel op wat Bram moet goedmaken: Noors netto 2,5 procent, 0,3 procent kosten en 2,16 procent box 3. Samen 4,96 procent. Haalt Bram dat elk jaar, vóór kosten en belasting, dan eindigt hij gelijk met Noor. Haalt hij meer, dan wint hij. Of hij het haalt, weet hij niet, en wij ook niet.
Dat getal verschuift snel. Zit je hele vermogen onder de vrijstelling, dan valt box 3 weg en ligt het omslagpunt in dit voorbeeld rond 2,8 procent. Is je aftrek lager, of ben je de dertig jaar voorbij, dan levert aflossen meer op en moet een belegging harder lopen. Wie zegt dat aflossen altijd slim is, heeft het net zo mis als wie zegt dat beleggen altijd meer oplevert.
Mag je zomaar extra aflossen?
Niet altijd zonder kosten. Hoeveel je per jaar boetevrij mag aflossen, staat in je hypotheekvoorwaarden en verschilt per geldverstrekker. Vaak is het 10 of 20 procent per jaar, schrijft Wijzer in geldzaken, een initiatief van het ministerie van Financiën. Los je meer af, dan kan de geldverstrekker een vergoeding vragen. Volgens de AFM mag die niet hoger zijn dan het werkelijke financiële nadeel van de aanbieder. Noor lost 6,67 procent van haar hypotheek af. Of dat bij haar boetevrij kan, staat in haar voorwaarden.
Wat je aflost, zit daarna in je huis. Terughalen kan alleen door opnieuw te lenen of door het huis te verkopen. Of je over vijf jaar kunt bijlenen en tegen welke rente, weet je vandaag niet.
Wat niet in de som zit
Je buffer, om te beginnen. Het Nibud zegt: bouw eerst een buffer op en beleg alleen met geld dat je kunt missen. Hoeveel je achter de hand wilt hebben voor een kapotte wasmachine of een dure reparatie aan de auto, reken je uit met de BufferBerekenaar van het Nibud. Voor aflossen geldt hetzelfde. Geld dat in je huis zit, is geen buffer meer.
Dan de tijd. De AFM noemt voor beleggen een termijn van minimaal drie tot vijf jaar. Geld dat over twee jaar naar een verbouwing of een andere auto gaat, past daar slecht bij.
En je nachtrust. Stel dat Brams belegging een jaar flink in de min staat. Blijft hij rustig zitten of ligt hij wakker? Daar is geen som voor, maar het telt wel mee.
Noor en Bram stappen allebei over een derde mogelijkheid heen: het geld op de spaarrekening laten staan. Wat dat met de koopkracht doet, zie je in de grafiek over spaargeld op onze cijferpagina.
Je eigen getallen
In het jaaroverzicht en de voorwaarden van je hypotheek staan je rente, hoe lang die nog vaststaat, wanneer de lening is afgesloten en hoeveel je boetevrij mag aflossen. In je aangifte van vorig jaar zie je hoeveel hypotheekrente je aftrok en of je boven de vrijstelling van box 3 uitkwam. Je eigen omslagpunt is je netto hypotheekrente, plus de kosten van beleggen, plus wat box 3 jou kost.
Hoe een bedrag groeit bij een rendement dat je zelf kiest, zie je met onze rekenhulp samengestelde rente. Box 3 en kosten trek je daar zelf van het rendement af, want dat doet de rekenhulp niet.
Twijfel je daarna nog? Laat je informeren door een onafhankelijke adviseur.
Bronnen
- De Nederlandsche Bank
- Belastingdienst
- Rijksoverheid
- Eerste Kamer der Staten-Generaal
- AFM
- Nibud
- Wijzer in geldzaken
Correcties
Nog geen correcties.
Zie je een fout? Lees hoe we omgaan met correcties.