Leennormen 2027: wie kan meer of minder lenen?
Hoeveel kun je lenen in 2027? Bij dezelfde rente gaat de maximale hypotheek voor bijna iedereen iets omhoog. Voor wie hij daalt, en wat de rente doet.

- Geschreven door
- Redactie GeldKoppie
- Gecontroleerd door
- Eindredactie GeldKoppie
- Gaat over de regels vanaf
- Geldig tot
Lotte en Sem verdienen samen € 80.000 bruto per jaar en zoeken hun eerste huis. Op een verjaardag horen ze dat je volgend jaar minder kunt lenen. Moeten ze dan nog dit jaar tekenen? Lotte en Sem zijn verzonnen. Hun bedragen zijn een rekenvoorbeeld, geen advies en geen persoonlijk maximum.
Het antwoord eerst
Voor de meeste mensen klopt het niet. Bij dezelfde rente en hetzelfde inkomen mag bijna iedereen vanaf 1 januari 2027 iets meer lenen. Voor Lotte en Sem is dat bij 4 procent rente ongeveer € 7.000. Minder wordt het voor een paar kleine groepen, zoals AOW'ers met een laag inkomen en alleenstaanden net onder de nieuwe inkomensgrens. En gaat hun rente naar 4,5 procent, dan zijn ze de winst kwijt. Waar de rente in januari staat, weet niemand.
Waar het verhaal over minder lenen vandaan komt
Het gold voor dit jaar. Met de normen voor 2026 zakte bij bijna elk inkomen het deel dat je aan je hypotheek mag besteden. Voor Lotte en Sem ging het bij 4 procent rente van 25,5 naar 25,3 procent. Wie geen loonsverhoging kreeg, kon in 2026 bij dezelfde rente dus minder lenen dan in 2025.
Intussen liep de rente op. Nieuwe hypotheken kosten gemiddeld bijna 4 procent, schreef DNB op 12 november 2026, tegen rond de 1,6 procent vijf jaar eerder.
Voor 2027 gaan de percentages weer omhoog, al komen ze niet overal terug op het niveau van 2025. Bij 4 procent rente blijven ze voor toetsinkomens tussen € 31.000 en € 73.000 eronder.
Wat er op 1 januari verandert
De grenzen staan in de Tijdelijke regeling hypothecair krediet, in tabellen met financieringslastpercentages: het deel van je bruto inkomen dat je hooguit aan rente en aflossing kwijt mag zijn. Het percentage hangt af van je toetsinkomen en de toetsrente. Wie de AOW-leeftijd heeft bereikt, heeft een eigen tabel.
De tabellen voor 2027 liggen vast. De minister van Financiën tekende de regeling op 28 oktober 2026, ze staat sinds 2 november in de Staatscourant en geldt vanaf 1 januari 2027. In de gewone tabel liggen de percentages voor alle inkomens iets hoger dan nu, staat in de toelichting. Het Nibud, dat de tabellen voorstelt, neemt het gemiddelde van vier jaar. Voor 2027 valt 2022 met zijn hoge energieprijzen af, en de belastingverlagingen van de afgelopen jaren werken met vertraging door.
Verder blijft bijna alles gelijk. Het extra bedrag voor alleenstaanden gaat van € 17.000 naar € 18.000, met een nieuwe inkomensgrens. De extra ruimte voor een zuinig energielabel, de regel voor een studieschuld en de grens van 100 procent van de woningwaarde veranderen niet.
Lotte en Sem rekenen het na
We rekenden met de tabellen uit de regeling zelf en met de methode die erin staat, een annuïteitenhypotheek over dertig jaar.
Maximale hypotheek bij € 80.000 toetsinkomen, regels 2025, 2026 en 2027
| Situatie | Percentage | Maximale hypotheek |
|---|---|---|
| Regels 2025, rente 4,0%, tien jaar of langer vast | 25,5% | € 356.100 |
| Regels 2026, rente 4,0%, tien jaar of langer vast | 25,3% | € 353.300 |
| Regels 2027, rente 4,0%, tien jaar of langer vast | 25,8% | € 360.300 |
| Regels 2027, rente 4,5%, tien jaar of langer vast | 26,8% | € 352.600 |
| Regels 2027, rente korter dan tien jaar vast (toetsrente 5%) | 27,7% | € 344.000 |
Aannames
- Fictief stel, samen € 80.000 toetsinkomen in alle jaren. Beide inkomens tellen volledig mee. Geen van beiden heeft de AOW-leeftijd.
- Geen studieschuld, geen andere leningen of verplichtingen.
- Woning met energielabel E, F of G, dus geen extra ruimte voor het label.
- Annuïteitenhypotheek met aftrekbare rente. Bij tien jaar of langer vast wordt getoetst met de eigen rente.
- De renteniveaus zijn aannames, geen offerte. De woning is genoeg waard, dus de grens van 100 procent speelt niet.
- Bedragen afgerond op honderden euro's.
Bij 25,8 procent mogen Lotte en Sem € 1.720 bruto per maand aan rente en aflossing kwijt zijn. Dat het percentage bij een hogere rente stijgt, is geen fout. Er gaat dan meer naar rente, en die is aftrekbaar. Het bedrag dat ze voor die maandlast kunnen lenen, daalt toch, omdat er minder overblijft voor aflossing.
De rente telt even zwaar als de nieuwe tabel
De nieuwe tabel levert Lotte en Sem bij 4 procent ongeveer € 7.000 op. Betalen ze in 2027 4,5 procent, dan kost dat € 7.700 en zitten ze net onder hun bedrag van nu. Omdat de tabel met stappen van een halve procent werkt, gaat dat niet geleidelijk. Bij 4,2 procent komen ze nog op ongeveer € 365.400. Pas rond 4,5 procent is de winst op.
Hun inkomen telt ook mee. Stijgt hun toetsinkomen, dan stijgt ook hun maximum. Of hun loon meegaat, hangt af van hun cao en hun werkgevers.
Bij een rentevaste periode korter dan tien jaar toetst de geldverstrekker met de toetsrente van de AFM, of met je eigen rente als die hoger is. Die toetsrente is volgens de regeling minstens 5 procent, en voor het vierde kwartaal van 2026 precies 5 procent. Blijft dat zo, dan lenen Lotte en Sem met een korte rentevaste periode hooguit € 344.000, hoe laag hun eigen rente ook is. De toetsrente voor het eerste kwartaal van 2027 moet de AFM uiterlijk 18 december publiceren.
Wie in 2027 minder kan lenen
Dat geldt voor AOW'ers met een toetsinkomen tussen € 30.000 en € 34.000. In hun tabel zakt het percentage bij 4 procent rente, bij hogere toetsrentes tot ongeveer € 37.000. Een AOW-huishouden met € 32.000 kan bij 4 procent ongeveer € 5.000 minder lenen. Volgens het Nibud komt dat door de belastingplannen voor 2027: AOW'ers hebben niets aan de hogere arbeidskorting en wel last van de geplande verlaging van de ouderenkorting.
Het geldt ook voor alleenstaanden rond de nieuwe grens. Zij mogen een extra bedrag lenen dat niet in de maandlast meetelt, vanaf 2027 tot € 18.000. Met € 50.000 toetsinkomen en 4 procent rente levert dat in ons voorbeeld ruim € 5.300 meer op dan nu. Maar de grens schuift. Nu krijg je het bedrag boven € 30.000 toetsinkomen, als AOW'er boven € 29.000, en vanaf 2027 pas boven € 31.000. Een alleenstaande zonder AOW met € 30.500 wint ongeveer € 7.500 door het hogere percentage, verliest de € 17.000 en kan per saldo zo'n € 9.500 minder lenen.
En het kan gelden bij een studieschuld. De regel blijft gelijk: de geldverstrekker telt je maandbedrag aan DUO mee, verhoogd met een factor die bij de toetsrente hoort. Bij 4 procent is dat 1,20, zodat € 100 per maand ongeveer € 25.000 leenruimte kost. Wie op 1 januari bij DUO een nieuwe rentevaste periode ingaat, betaalt 2,70 procent, of 3,28 procent bij de terugbetaalregels van 15 jaar. Is dat meer dan je oude rente, dan stijgt je maandbedrag en zakt je leenruimte.
Wat de tabel niet weet
Het maximum is een bovengrens. Een geldverstrekker mag je minder laten lenen, en in bijzondere gevallen met een onderbouwing meer. De extra bedragen voor alleenstaanden en voor een zuinig label mag hij meetellen, maar dat hoeft niet. De tabellen gaan uit van een stel zonder kinderen met één inkomen. Wat jij kwijt bent aan kinderopvang of een auto, zit er niet in.
Het Nibud zegt het droog: "Een hogere maximale hypotheek betekent niet automatisch dat een koopwoning beter bereikbaar wordt." Tussen 2015 en 2024 steeg de mediane leencapaciteit van ongeveer € 225.000 naar € 300.000, de mediane huizenprijs van € 200.000 naar iets meer dan € 400.000, staat in de Kamerbrief over de leennormen. Hoe de prijzen sindsdien liepen, zie je op onze cijferpagina over huizenprijzen.
Je leent hooguit 100 procent van de woningwaarde, of 106 procent als je energiebesparende maatregelen meefinanciert. De kosten koper betaal je dus zelf. Met Nationale Hypotheek Garantie gaat de grens in 2027 van € 470.000 naar € 500.000, of € 530.000 met energiebesparende maatregelen. De eenmalige kosten blijven 0,4 procent van de lening. Koop je met NHG een grondgebonden woning met label E, F of G, dan neemt de geldverstrekker standaard € 20.000 voor verduurzaming mee als de woningwaarde dat toelaat, tenzij je daar onder voorwaarden van afziet.
Wat je zelf kunt nakijken
Je toetsinkomen staat meestal in een werkgeversverklaring. Zonder vast inkomen kan de geldverstrekker het gemiddelde over de laatste drie jaar nemen. Het energielabel vraag je bij de verkoper of de makelaar, je DUO-maandbedrag en -rente staan in Mijn DUO. Met die gegevens kan een hypotheekadviseur of je geldverstrekker uitrekenen wat voor jou het maximum is. Hoeveel je daarvan wilt lenen, bepaal je zelf.
Bronnen
- Ministerie van Financiën
- Overheid.nl
- Tweede Kamer der Staten-Generaal
- Rijksoverheid
- Nibud
- AFM
- De Nederlandsche Bank
- DUO
- Nationale Hypotheek Garantie
Correcties
Nog geen correcties.
Zie je een fout? Lees hoe we omgaan met correcties.