NHG in 2027: wat het kost en wanneer het loont

NHG kost eenmalig 0,4 procent van je lening en kan vanaf 2027 tot € 500.000. Wanneer verdien je dat terug, en wanneer scheldt NHG een restschuld kwijt?

Donkere voordeur van een bakstenen Nederlandse woning tussen leilinden, met daarnaast een hand met huissleutels en een hand die een hypotheekdocument ondertekent.
Geschreven door
Redactie GeldKoppie
Gecontroleerd door
Eindredactie GeldKoppie
Gaat over de regels vanaf
Geldig tot

Thijs en Yara hebben een bod gedaan op een tussenwoning van € 480.000, en in december ligt de eerste hypotheekofferte op tafel. Ze willen € 460.000 lenen. Halverwege het overzicht staat een regel die ze niet begrijpen: "NHG: nee". Een vriend zei nog dat je dat altijd moet nemen. Het stel bestaat niet. We gebruiken hun cijfers om de rekensom te laten zien, niet om te zeggen wat jij moet doen.

Het antwoord eerst

Nationale Hypotheek Garantie is in de eerste plaats een borgtocht voor je geldverstrekker. Je betaalt er eenmalig 0,4 procent van je lening voor, bij Thijs en Yara € 1.840, en die kosten mag je aftrekken. Meestal staat er een lagere rente tegenover, maar hoeveel lager, houdt geen enkele officiële instantie bij. Scheelt het 0,1 procentpunt, dan hebben ze hun geld na ruim vier jaar terug, bij 0,3 procentpunt binnen anderhalf jaar. Een restschuld na gedwongen verkoop scheldt NHG alleen kwijt als de oorzaak en jouw eigen inzet aan de voorwaarden voldoen. Hun "nee" komt door de grens: € 470.000 in 2026, € 500.000 bij een bindend aanbod vanaf 1 januari 2027.

Waarom er in december "nee" staat

De NHG-grens wordt elk jaar opnieuw berekend uit recente gemiddelde koopsommen, volgens een afspraak tussen NHG en het Rijk. Voor 2026 is die € 470.000. Financier je energiebesparende maatregelen mee, dan mag het tot € 498.200. Voor 2027 worden die bedragen € 500.000 en € 530.000. Welke grens voor jou telt, hangt af van de datum van het bindend aanbod dat je geldverstrekker uitbrengt. Wanneer je bij de makelaar tekent of naar de notaris gaat, doet er niet toe.

De grens geldt niet alleen voor wat je leent. NHG telt de kosten van het huis op: de koopsom en een verbouwing die je meteen bij de aankoop doet, ook als je die van eigen geld betaalt. Een huis van € 480.000 met een bindend aanbod uit 2026 valt dus buiten NHG, ook als je er maar € 300.000 voor leent. Voor Thijs en Yara ligt dat in januari anders. Krijgen ze hun bindend aanbod in 2027, dan zit hun koopsom onder de nieuwe grens.

Wie NHG eigenlijk beschermt

Bij de naam denk je aan een verzekering voor de koper. Juridisch is het een borgtocht, en wie daar in eerste instantie van profiteert, is de bank of verzekeraar die het geld uitleent. Wordt je huis verkocht en dekt de opbrengst de hypotheek niet, dan vergoedt NHG de geldverstrekker het grootste deel van dat tekort. Tien procent blijft voor rekening van de geldverstrekker zelf. NHG staat hooguit dertig jaar borg, voor een bedrag dat elke maand kleiner wordt, alsof je volgens een annuïtair schema aflost.

Wat NHG aan de geldverstrekker betaalt, mag NHG daarna van jou terugvorderen. Zo werkt een borgtocht volgens het Burgerlijk Wetboek. Kwijtschelding is de toezegging van NHG om dat in bepaalde gevallen niet te doen. Omdat de geldverstrekker minder risico loopt, krijg je bij NHG vaak een lagere rente, en dat voordeel zie je meteen in je maandlast terug.

Wat het kost

Koop je een huis met NHG, dan betaal je eenmalig 0,4 procent over de hele lening, in 2026 en ook in 2027. Thijs en Yara zijn € 1.840 kwijt. Heb je al een NHG-lening en verhoog je die later, bijvoorbeeld voor een verbouwing, dan gaat de 0,4 procent alleen over het extra bedrag. Stap je met je NHG-lening over naar een andere NHG-lening zonder bij te lenen, dan betaal je niets. Zet je een gewone hypotheek om naar NHG, dan reken je weer over het volle bedrag.

Teruggave bestaat niet. Wie na twee jaar verkoopt of aflost, ziet de 0,4 procent niet terug. Wie bij het volgende huis weer NHG wil, betaalt opnieuw over die nieuwe lening.

De Belastingdienst zet de kosten voor het aanvragen van NHG op de lijst van aftrekbare kosten voor je eigen woning. Je trekt ze in één keer af, in de aangifte over het jaar waarin je betaalde, en alleen voor zover de lening eigenwoningschuld is. Wat je terugkrijgt, hangt af van je inkomen. Voor 2026 is het maximum 37,56 procent. Daarmee zou NHG Thijs en Yara netto ongeveer € 1.150 kosten. Het maximum voor 2027 was op 22 november 2026 nog niet definitief en stond nog niet bij de Belastingdienst.

Verdient een lagere rente dat terug?

Daarvoor heb je één getal nodig: hoeveel lager de rente met NHG is. Dat getal publiceert niemand officieel. NHG schrijft dat geldverstrekkers de extra zekerheid belonen met een lagere rente, maar noemt geen bedrag. DNB meldde half november 2026 dat een nieuwe hypotheek gemiddeld op bijna 4 procent rente uitkomt, maar splitst dat niet uit naar leningen met en zonder NHG. Het laatste officiële cijfer dat we vonden, komt van de AFM uit 2020: tot een halve procentpunt lager. NHG kostte toen nog 0,7 procent en de hypotheekmarkt zag er anders uit. Daarom rekenen we met twee aangenomen verschillen.

RekenvoorbeeldGeen persoonlijk advies

NHG op € 460.000: kosten tegenover minder rente

WatZonder NHGNHG, 0,1 lagerNHG, 0,3 lager
Rente4,0%3,9%3,7%
Bruto maandlast€ 2.196€ 2.170€ 2.117
Lagere maandlast–€ 26€ 79
Eenmalige kosten NHG€ 0€ 1.840€ 1.840
Minder rente in het eerste jaar–€ 459€ 1.376
Kosten terugverdiend na–49 maanden17 maanden
Minder rente min kosten, na tien jaar–€ 2.562€ 11.335

Aannames

  • Fictief stel, bindend aanbod in januari 2027, koopsom € 480.000, getaxeerd op dezelfde waarde. Energielabel C, dus geen verplichte € 20.000 voor verduurzaming.
  • Annuïteitenhypotheek van € 460.000 over dertig jaar, maandrente is jaarrente gedeeld door twaalf. Hun inkomen past binnen de leennormen.
  • Rente zonder NHG 4,0 procent, tien jaar of langer vast. Met NHG 0,1 of 0,3 procentpunt lager. Die verschillen zijn aannames, geen offerte en geen marktcijfer.
  • NHG-kosten 0,4 procent, betaald bij de start. Minder rente is de rente die ze in die periode minder betalen; daarin zit ook dat ze met NHG iets sneller aflossen. Over de € 1.840 zelf rekenen we geen rente.
  • Belastingaftrek niet meegerekend. Bij hetzelfde tarief verlaagt die de kosten en het rentevoordeel in dezelfde verhouding.
  • Bedragen afgerond op hele euro's.

Het voordeel landt op twee plekken. Thijs en Yara betalen elke maand iets minder, en omdat er minder naar rente gaat, lossen ze tegelijk iets sneller af. Tel je die twee op, dan heb je de rente die ze minder betalen, en daarmee is de terugverdientijd berekend. Kijk je alleen naar de lagere maandlast, dan duurt het langer: bijna zes jaar bij 0,1 procentpunt, ongeveer twee jaar bij 0,3.

Bij een klein renteverschil wacht je dus ruim vier jaar en houd je daarna een paar honderd euro per jaar over. Bij 0,3 procentpunt staan Thijs en Yara binnen anderhalf jaar op winst, het vangnet niet meegeteld. Scheelt de rente niets, dan betaal je € 1.840 voor alleen de borgtocht.

Wanneer het weinig oplevert

Wie veel eigen geld inbrengt, krijgt zonder NHG meestal al een lagere rente. Geldverstrekkers rekenen meer rente naarmate de lening groter is ten opzichte van de woningwaarde. DNB zag dat verschil begin 2016 oplopen tot 0,75 procentpunt. Hoeveel NHG daar nog bovenop scheelt als je bijvoorbeeld maar 60 procent van de waarde leent, is nergens gemeten. Dat zie je alleen door beide tarieven in je eigen offerte naast elkaar te leggen. Het vangnet weegt dan ook minder zwaar: je huis moet rond de 40 procent minder opbrengen voordat er een restschuld ontstaat.

Wie kort in het huis blijft, verdient de kosten minder snel terug. Verkoop je binnen vier jaar en is het renteverschil klein, dan heb je vooral betaald. En komt de koopsom boven de grens, dan valt er niets te kiezen.

Bij Thijs en Yara ligt het omgekeerd. Ze lenen bijna 96 procent van de koopsom. Zakt de waarde met 5 procent, naar € 456.000, dan dekt een verkoop in het eerste jaar de lening al niet meer, en dan is de makelaar nog niet betaald. Bij zo'n lening telt het vangnet. Of het voor hen werkt, hangt af van de reden waarom het misgaat.

Wanneer NHG je restschuld kwijtscheldt

NHG beslist pas na de verkoop, als de geldverstrekker het verlies heeft gedeclareerd, en een vrijbrief is het niet. Verkoop je met verlies omdat je groter wilt wonen of naar een andere regio verhuist, dan betaal je de restschuld zelf. Hetzelfde geldt als je op staande voet wordt ontslagen, als je je naast de hypotheek klem leent met een doorlopend krediet, of als je niets doet terwijl de geldverstrekker het huis laat veilen.

Kwijtschelding kan als twee dingen kloppen. De betalingsproblemen hebben een oorzaak die NHG te goeder trouw vindt: een relatie die eindigt, arbeidsongeschiktheid, de dood van je partner, of een inkomen dat daalt terwijl dat volgens NHG "niet jullie schuld en niet jullie keuze" was. In uitzonderlijke situaties kijkt NHG verder dan dat rijtje. En je hebt het verlies zo klein mogelijk gehouden. Je bent naar vermogen blijven betalen, het huis is niet verwaarloosd, je hebt via een makelaar voor de best haalbare prijs verkocht en elk bod eerst aan je geldverstrekker voorgelegd. Heb je spaargeld of genoeg inkomen, dan betaal je mee, soms een deel en soms alles.

Betaal je de restschuld zelf, dan mag je die onder voorwaarden meenemen in de NHG-hypotheek voor je volgende huis, als het bindend aanbod binnen een jaar na de verkoop komt. Dat deel los je dan af zo snel als je maandlast toelaat.

Zover hoeft het niet te komen. Raak je werkloos of arbeidsongeschikt, ga je uit elkaar, overlijdt je partner of loop je vast door gestegen uitgaven, dan kan je geldverstrekker een rente- of aflossingspauze met je afspreken. Je blijft dan naar draagkracht een deel betalen. NHG staat extra borg voor de achterstand die zo ontstaat, tot 9 procent van wat je oorspronkelijk leende. Dat heet de Woonlastenfaciliteit. Je hebt er geen recht op: de geldverstrekker mag hem inzetten, maar hoeft niet, en de achterstand betaal je later alsnog.

De voorwaarden voor de lening zelf

Je woont zelf in het huis, je bent eigenaar en je bent hoofdelijk aansprakelijk voor de hele lening. Voor het maximale bedrag gelden de wettelijke leennormen, met een paar aanvullende NHG-regels over hoe je inkomen meetelt. Wat die normen in 2027 betekenen, staat in ons artikel over de leennormen 2027. De lening is binnen dertig jaar afgelost, annuïtair of lineair. Hij mag niet hoger zijn dan de marktwaarde van het huis. Alleen voor energiebesparende voorzieningen mag je tot 106 procent van die waarde gaan.

NHG is niet alleen voor de aankoop. Wie al een huis heeft, kan een NHG-lening verhogen voor een verbouwing of verduurzaming, of een gewone hypotheek oversluiten naar NHG. Bij dat laatste kijkt de geldverstrekker ook of het huis zelf niet meer waard is dan de grens. Na een scheiding kun je met NHG extra lenen om je ex-partner uit te kopen, zolang de akte van verdeling nog niet in de openbare registers staat. In al die gevallen moet het totaal onder de grens van dat jaar blijven. Alleen wie een NHG-lening oversluit naar een nieuwe NHG-lening en niet meer leent dan de oude schuld plus de kosten van het oversluiten, wordt niet opnieuw aan de grens getoetst.

Wat er op 1 januari 2027 verandert

Naast de hogere grens komen er twee regels bij. Koop je met een bindend aanbod uit 2027 een grondgebonden huis met label E, F of G, dan biedt de geldverstrekker NHG alleen aan als je minstens € 20.000 meeleent voor energiebesparende voorzieningen. Kun je minder lenen, bijvoorbeeld omdat de woningwaarde het niet toelaat, dan wordt het dat lagere bedrag. Het geld komt in een bouwdepot. Ben je twee jaar na de start van de lening nog niet begonnen, of stop je eerder met het depot, dan gaat wat er nog in staat naar aflossing. Wil je het niet lenen, dan geef je dat aan op een formulier. Voor appartementen geldt de regel niet.

Heeft het huis volgens een funderingsonderzoek een hoog funderingsrisico, dan rekent de geldverstrekker voortaan met de geschatte herstelkosten als hij je maximale maandlast bepaalt. Je kunt dan minder lenen, tenzij je de fundering meteen laat herstellen.

De 0,4 procent blijft gelijk. Al deze regels komen uit de Voorwaarden en normen van NHG, een stichting, en zijn geen wet. De versie voor 2027 geldt voor elk bindend aanbod vanaf 1 januari, tot NHG een nieuwe versie uitbrengt.

In je eigen offerte

Vraag de rente met en zonder NHG op, voor dezelfde rentevaste periode. Met dat verschil en 0,4 procent van je eigen lening reken je na hoe snel NHG zich voor jou terugbetaalt. Rond de jaarwisseling telt ook de datum van het bindend aanbod, en bij een oud huis het energielabel.

De volledige regels staan in de Voorwaarden en normen op nhg.nl. Welke situaties NHG bij kwijtschelding wel en niet accepteert, beschrijft NHG op zijn eigen kwijtscheldingspagina. Een hypotheekadviseur kan met jouw cijfers uitrekenen wat NHG voor jou oplevert.

Bronnen

  • Nationale Hypotheek Garantie
  • Belastingdienst
  • De Nederlandsche Bank
  • AFM

Correcties

Nog geen correcties.

Zie je een fout? Lees hoe we omgaan met correcties.